giphy-4

Człowiek jest istotą nieodkrytą.

Nie jesteśmy w stanie poznać siebie samych bez pomocy innych. Informacja zwrotna jest tu tak samo ważna jak akt introspekcji.

Dzisiaj chciałabym Wam zaprezentować narzędzie, które świetnie pomoże wam w lepszym samopoznaniu się. Narzędzie jest znane jako Okno Johari i pojawiło się  po raz pierwszy w 1955 roku. Jego twórcy, Joseph Luft i Harry Ingham, opracowali to narzędzie w czasie badań nad dynamiką grup, które prowadzili na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles.

Mimo, że minęło już trochę czasu od publikacji Okno Johari nie cieszy się popularnością, na która zasługuje. Sama trafiłam na nie stosunkowo niedawno.

Szkoda, bo przynosi naprawdę niesamowite rezultaty! Skutecznie pomaga osiągnąć większą świadomości samego siebie. Można go użyć i  do pracy grupowej, jak i indywidualnej.

Zresztą zobaczcie sami – Okno Johari urzeka prostotą.

Okno Johari

Każdy z tych czterech kwadratów, opisuje obszar naszej osobowości:

johari

  • JA PUBLICZNE (zwane również Areną) – opisuje jawne cechy osobowości, znane zarówno nam, jak i otoczeniu,
  • JA ŚLEPE (zwane również Ślepym Punktem) – opisuje cechy osobowości, o których nie wiemy, za to zauważają je inni,
  • JA SKRYTE (zwane również Fasadą) – opisuje cechy, których jesteśmy świadomi, są natomiast ukryte dla otoczenia,
  • JA NIEŚWIADOME (zwane również Czarną Dziurą lub Strefą Nieznaną) – to część naszej osobowości, która nie jest znana ani nam, ani nikomu w naszym otoczeniu.

Oprócz samego Okna dostępna jest również lista przymiotników opisujących cechy osobowości.

Dostępna jest ona na przykład tutaj:

Okno Johari, można wykorzystać w pracy z grupą/zespołem, jak i w pracy indywidualnej. Można je przeprowadzić w grupie przyjaciół, czy w rodzinie, ale może też być doskonałym ćwiczeniem na retro, gdy zespół pracuje ze sobą już jakiś czas.

Dla nowo sformowanych zespołów to ćwiczenie może nie być zbyt użyteczne, ponieważ spędzili ze sobą zbyt mało czasu, co uniemożliwi udzielenie informacji zwrotnej.

Dodatkowo, w Oknie Johari bardzo ważne są szczerość i zaufanie, a na pełną obecność tych wartości w życiu zespołu potrzeba czasu.

Jak wykorzystać model Okna Johari w praktyce?

  1. Pierwszym krokiem, który polecam jest przedstawienie modelu oraz uzgodnienie celu w jakim chcemy przeprowadzić to ćwiczenia. Może to być poprawa współpracy, zdobycie feedbacku, lub cokolwiek co ustalimy z grupą.
  2. Kolejnym krokiem jest przedstawienie listy przymiotników. Każda osoba, będzie miała za zadanie wybrać określenia pasującego do niej samej, oraz do kolegi/koleżanki z zespołu.
  3. Po wypisaniu cech, tak swoich, jak i innego członka zespołu* następuje przekazanie list, które stworzyliśmy dla innych członków zespołu. Tym sposobem, każdy z członków zespołu ma 2 listy – jedną z cechami wybranymi przez siebie i drugą, stworzoną przez kolegę/koleżankę.
  4. Mając te dane można poświęcić kilka minut na osobiste refleksje, aby każdy mógł zapoznać się z tym, co myślą o nim inne osoby.

Formalnie, to już koniec ćwiczenia. W praktyce służy ono jako wstęp do dyskusji, o tym jak funkcjonuje zespół. Scrum Master lub inna moderująca ćwiczenie osoba może zapytać, czy uczestnicy dowiedzieli o sobie czegoś nowego się, czy może coś ich szczególnie zaskoczyło. Członkowie zespołu mogą również dopytywać, o konkretne zachowania czy reakcje, które spowodowały, że dany przymiotnik z listy został im przypisany.

Kierunek dyskusji zależy od celu jaki obrał sobie zespół, oraz do tego, co będą chcieli z wynikami zrobić. Facylitator, którym przeważnie jest na retrospekcji Scrum Master musi zaufać, że zespół wie najlepiej, gdzie zmierza i jak do tego dojść:)

*Możemy wybrać przymiotniki dla większej liczby osób w zespole. W przypadku tego ćwiczenia trzymajcie się zasady – Im więcej tym lepiej.

Scrum Expert

Urodzony Scrum Master, z ogromną bazą narzędzi i wiedzy. Modelowy servant leader, przetestowany w najtrudniejszych warunkach.